accuradar

Netcongestie en teruglevering in Nederland

Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet op veel plaatsen vol zit. Niet overal in dezelfde mate: bij 51,5% van de 460.545 Nederlandse postcodes kan het net de teruglevering van zonnepanelen niet volledig aan — de teruglevering is daar beperkt, in vaktermen een terugleverbeperking. Waar dat zo is, schakelt je omvormer op zonnige momenten uit.

De kaart

Netcongestie op de capaciteitskaart

Wat de kleurcodes betekenen

Netbeheer Nederland geeft per postcode een kleurcode voor teruglevering en voor afname. Wij nemen die code één op één over.

CodeBetekenisWat merk je ervan
TransparantRuimteJe levert onbeperkt terug.
GeelBeperktOp piekmomenten kan terugleveren worden begrensd.
OranjeSchaarsRegelmatig begrenzing; omvormer valt vaker uit.
RoodVolStructureel geen ruimte; je verliest een deel van je opwek.

Landelijk beeld

Waarom netcongestie niet overal hetzelfde is

Veel opwek op dezelfde zonnige momenten

De kaart is geen ranglijst van woningen, maar een momentopname van ruimte in lokale netdelen. In wijken waar veel daken tegelijk zonnestroom leveren, gaat de spanning op heldere middagen omhoog. De kabel, het transformatorhuisje en het hogere net moeten die stroom dan tegelijk verwerken. Is daar geen ruimte, dan beschermt de omvormer zichzelf door tijdelijk minder of niets terug te leveren. Dat zegt niets over de kwaliteit van je panelen.

De verschillen tussen provincies en netbeheerders hieronder ontstaan dus uit een combinatie van lokale opwek, de opbouw van het net en de snelheid waarmee uitbreiding mogelijk is. Gebruik een provinciecijfer als richting, niet als uitspraak over je huis. Alleen de postcodecontrole kan de kleur van jouw aansluitpunt laten zien.

Provincies

Per provincie

Teruglevering per provincie

Aandeel postcodes met een beperking op teruglevering, gewogen naar omvang.

ProvincieGemeentenPostcodesBeperkt
Zuid-Holland 50 87.142 60,7%
Noord-Holland 44 69.515 36,8%
Noord-Brabant 56 65.871 35,4%
Gelderland 51 59.255 66,3%
Utrecht 26 33.672 59%
Overijssel 25 33.077 35,9%
Limburg 31 30.990 23,1%
Friesland 18 21.219 95,5%
Groningen 10 18.309 48,4%
Drenthe 12 15.438 35,5%
Zeeland 13 14.412 92,4%
Flevoland 6 11.645 78,1%

Twee richtingen

Teruglevering is iets anders dan afname

Een vrije aansluiting is niet altijd een vrije teruglevering

Op de capaciteitskaart staan afname en teruglevering apart. Afname gaat over stroom die je uit het net haalt, bijvoorbeeld voor een warmtepomp of laadpaal. Teruglevering gaat de andere kant op: het overschot van je zonnepanelen. Een gebied kan voor afname nog ruimte hebben en voor teruglevering al krap zijn, of andersom. Voor een thuisbatterij met panelen is vooral die tweede kleur van belang, omdat die bepaalt of je middagoverschot het net bereikt.

Een kleur is daarbij geen percentage gemiste zonnestroom. De kaart maakt die omzetting niet. In onze berekening vertalen we de kleur daarom alleen naar een voorzichtige schatting met een bandbreedte. Zo blijft zichtbaar wat brondata is en wat een rekenaanname is.

Gemeenten

Gemeenten met de minste ruimte

Gebieden met de krapste teruglevering

Gemeenten vanaf 1.500 postcodes.

Concreet: in de gemeenten bovenaan deze lijst is de kans groot dat je omvormer op een zonnige middag meermaals per week terugschakelt. Onderaan de lijst — bij de gemeenten met de meeste ruimte, verderop op deze pagina — is dat eerder uitzondering dan regel.

Zonnepanelen

Wat merk je als je omvormer begrenst?

Zelf gebruiken gaat voor terugleveren

Je ziet een beperking meestal op een zonnige dag rond het midden van de dag: de omvormer meldt een hoge netspanning, verlaagt het vermogen of schakelt kort uit. Apparaten die op dat moment in huis draaien gebruiken de zonnestroom nog steeds direct. Het probleem zit in het deel dat je anders naar het net zou sturen. Daarom helpen slim plannen, een laadpaal overdag laten laden en opslag op verschillende manieren, maar met dezelfde logica: eerst je eigen opwek gebruiken voordat die een vol net in moet.

Een batterij is geen oplossing voor een kapot of onveilig systeem en maakt de netbeheerder niet verantwoordelijk voor je rendement. Hij kan wel een deel van het overschot naar de avond verplaatsen. Vergelijk daarom niet alleen de kleur op de kaart, maar ook je avondverbruik, contract en passende capaciteit.

Hoe zwaarder de kleur, hoe vaker dat gebeurt: bij oranje en rood raakt een omvormer op zonnige dagen structureel begrensd, bij geel is het eerder een piekmoment. Een thuisbatterij verandert die begrenzing niet, maar vangt wel op wat er anders verloren gaat.

Gemeenten

Gemeenten met de meeste ruimte

Gebieden met ruimte op het net

Netbeheerders

Per netbeheerder

Verschillen tussen netbeheerders

NetbeheerderPostcodesAandeel NLBeperkt
Liander 176.753 38,4% 56,7%
Enexis 158.461 34,4% 32,9%
Stedin 116.849 25,4% 66%
Westland 3.313 0,7% 88,3%
Coteq 3.253 0,7% 100%
Rendo 1.916 0,4% 70,7%

Verschillen tussen netbeheerders volgen grotendeels uit het gebied dat ze bedienen: veel zonintensieve nieuwbouwwijken in een kort tijdsbestek geven een ander beeld dan een gemengd stedelijk gebied. Vergelijk daarom liever je eigen postcode dan het landelijke gemiddelde van je netbeheerder.

Volgende stap

Van landelijke kaart naar jouw keuze

Controleer eerst je postcode

Begin met je postcode, niet met een gemiddeld cijfer. Daarna kun je de uitkomst plaatsen naast de regels na de salderingsregeling en de capaciteit die je werkelijk gebruikt. De operatorpagina's geven extra context over het gebied; de gemeentepagina's helpen als je de verdeling binnen een regio wilt vergelijken. Zo wordt netcongestie een concrete factor in je afweging, geen los alarmwoord.

Bron en update

Hoe je deze kaart verantwoord gebruikt

Een signaal voor controle, geen garantie

Netcapaciteit verandert wanneer netbeheerders uitbreiden, aanvragen wijzigen of nieuwe informatie beschikbaar komt. De kaart blijft daarom een signaal om je eigen situatie te controleren, geen garantie over een toekomstig moment. Wij tonen de verwerkte datum onderaan de pagina en houden de bron bij de officiële capaciteitskaart. Is je ervaring anders dan de kleur suggereert, laat dan eerst je omvormer en aansluiting controleren voordat je daar een investeringsbesluit aan koppelt.

Jouw situatie

Wat je eraan kunt doen

Meer eigen opwek gebruiken

Aan de capaciteit van het net kun je zelf niets veranderen — netbeheerders werken aan uitbreiding, maar dat duurt jaren. Wat je wél kunt doen is minder afhankelijk worden van teruglevering: opwek opslaan en 's avonds zelf gebruiken. In een berekening op jouw postcode zie je wat dat oplevert.

Belang

Waarom wij dit zo neutraal mogelijk laten zien

Geen eigen installatiedienst

Accuradar verkoopt en installeert zelf geen thuisbatterijen. We tonen de kleurcode van de capaciteitskaart zo neutraal mogelijk, met de bandbreedte die daarbij hoort, en sturen je aanvraag pas door als je daar zelf om vraagt — naar maximaal drie installateurs die in jouw regio actief zijn. Daaraan verdienen wij, niet aan het advies dat je hier leest.

Jouw adres

Jouw situatie is lokaal

Zie wat de netstatus betekent voor jouw postcode

Je krijgt een onafhankelijke berekening op basis van je verbruik en jouw lokale net

  • Actuele netdata
  • Onafhankelijke berekening
  • Maximaal 3 installateurs

Bron: capaciteitskaart van Netbeheer Nederland, 460.545 postcodes. Verwerkt op 9-11-2026.